Gọi nhau ra chơi
Gọi nhau đi chơi ở xóm quê xưa: tiếng gọi, giờ giấc và chỗ hẹn
Trẻ quê xưa đứng đầu ngõ gọi to tên tục của bạn, chơi theo nhịp việc nhà và mùa vụ, hẹn nhau ở gốc đa, sân đình, sân phơi — nơi tiếng người lớn còn với tới.
Wiki · goinhau.com
Gọi nhau ra ngõ — trò dân gian trẻ em, xưa và nay, ta và bạn
Cẩm nang văn hoá về trò dân gian trẻ em Việt Nam: tiếng gọi bạn trong xóm, nơi trẻ chơi, lịch sử và ý nghĩa giáo dục, so sánh với trò trẻ em châu Á và bốn phương, chơi an toàn hôm nay, cả nhà cùng chơi và trò trẻ em trong tranh, sách, phim.
Mở app Gọi NhauƠi… ở đâu? Trốn tìm trong xóm, cả nhà chung một máy›
Danh mục
Bài mới
Gọi nhau ra chơi
Gọi nhau ra chơi
Trưa hè trốn ngủ đi chơi: chuyện muôn thuở của trẻ quê Việt Nam
Trưa hè người lớn ngủ, trẻ quê rón rén trốn ra vườn bắt ve, câu cá, hái ổi. Vì sao trẻ trốn ngủ, rủi ro nắng và đuối nước, và cách cho con buổi trưa tự do an to
Gọi nhau ra chơi
Đứa đầu têu và anh chị lớn: ai cầm trịch cuộc chơi trong xóm
Nhóm trẻ trong xóm thường do đứa đầu têu hoặc anh chị lớn cầm trịch: chọn trò, chia phe, phân xử. Quyền ấy đến từ tuổi, đồ chơi, sự công bằng và mất ngay khi bấ
Gọi nhau ra chơi
Chị cõng em đi chơi: trẻ lớn trông trẻ nhỏ ở làng quê Việt xưa
Bố mẹ ra đồng, đứa con bảy tám tuổi cõng em đi chơi, vừa nhảy dây vừa trông em. Vì sao có tập quán này, trẻ được và mất gì, và chia việc trông em hợp lý hôm nay
Gọi nhau ra chơi
Bạn mới chuyển đến xóm: được nhận vào nhóm chơi như thế nào
Trẻ mới đến thường vào nhóm qua ba bước: đứng xem, nhận một vai nhỏ, rồi thành người trong cuộc. Nghiên cứu nói gì về cách nhập nhóm và bố mẹ giúp con ra sao.
Gọi nhau ra chơi
Cãi nhau rồi làm lành: nhóm bạn chơi tự giải quyết mâu thuẫn
Trẻ chơi với nhau tự xử mâu thuẫn bằng cách chơi lại lượt, nhờ đứa lớn phân xử, oẳn tù tì, nghỉ chơi rồi ngoéo tay làm lành. Khi nào người lớn nên bước vào.
Gọi nhau ra chơi
Con không được bạn rủ chơi: hiểu chuyện bị gạt ra và cách bố mẹ đỡ
Bị bạn không rủ chơi thường là tạm thời: đủ người, mới đến, vừa giận. Bố mẹ nên nghe con, gọi tên cảm xúc, tìm lối vào khác và nhận ra khi nào đó là bắt nạt thậ
📣 Gọi nhau ra chơi
Xem cả 10 bài ›
Gọi nhau ra chơi
Gọi nhau đi chơi ở xóm quê xưa: tiếng gọi, giờ giấc và chỗ hẹn
Trẻ quê xưa đứng đầu ngõ gọi to tên tục của bạn, chơi theo nhịp việc nhà và mùa vụ, hẹn nhau ở gốc đa, sân đình, sân phơi — nơi tiếng người lớn còn với tới.
Gọi nhau ra chơi
Trưa hè trốn ngủ đi chơi: chuyện muôn thuở của trẻ quê Việt Nam
Trưa hè người lớn ngủ, trẻ quê rón rén trốn ra vườn bắt ve, câu cá, hái ổi. Vì sao trẻ trốn ngủ, rủi ro nắng và đuối nước, và cách cho con buổi trưa tự do an to
Gọi nhau ra chơi
Đứa đầu têu và anh chị lớn: ai cầm trịch cuộc chơi trong xóm
Nhóm trẻ trong xóm thường do đứa đầu têu hoặc anh chị lớn cầm trịch: chọn trò, chia phe, phân xử. Quyền ấy đến từ tuổi, đồ chơi, sự công bằng và mất ngay khi bấ
🌳 Nơi trẻ chơi
Xem cả 10 bài ›
Nơi trẻ chơi
Sân đình, sân chùa: chỗ chơi của trẻ em làng quê Việt Nam xưa
Sân đình lát gạch phẳng, rộng, có cây cổ thụ, nằm giữa làng nên là sân chơi lý tưởng của trẻ xưa, với điều kiện giữ lễ: không vào gian thờ, không leo tượng, khô
Nơi trẻ chơi
Gốc đa đầu làng và bến nước: nơi hẹn quen thuộc của trẻ quê
Gốc đa cho bóng mát, rễ để ngồi, cành để đu; bến nước là nơi trẻ vừa phụ việc vừa nghịch nước. Ý nghĩa cây đa, bến nước trong làng Việt và những lời dặn an toàn
Nơi trẻ chơi
Sân phơi thóc và cánh đồng sau mùa gặt: sân chơi theo mùa của trẻ quê
Ngày gặt, trẻ quê trông sân thóc, đuổi gà, chạy mưa; gặt xong, cánh đồng trơ gốc rạ thành bãi chơi để thả diều, nhảy đống rơm, bắt cua, nướng khoai.
📜 Lịch sử trò dân gian
Xem cả 10 bài ›
Lịch sử trò dân gian
Trò dân gian trẻ em Việt có từ bao giờ: sử liệu ghi gì, truyền miệng giữ gì
Hầu hết trò dân gian trẻ em Việt không có năm ra đời. Sử cũ chỉ chép vài giai thoại như cờ lau Đinh Bộ Lĩnh; mô tả chi tiết chỉ có từ cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ
Lịch sử trò dân gian
Trẻ em chơi trong bộ tranh khắc Henri Oger 1908–1909: đọc thế nào cho đúng
Bộ tranh khắc Henri Oger làm ở Hà Nội 1908–1909, khoảng bốn nghìn hình, có cả những cảnh trẻ con chơi. Đây là lời chứng quý nhưng không phải bộ luật chơi chuẩn.
Lịch sử trò dân gian
Trò trẻ em qua sách phong tục: Phan Kế Bính, Toan Ánh và bộ Nếp cũ
Phan Kế Bính viết Việt Nam phong tục (1915) gần như không bàn trò trẻ em; Toan Ánh dành hẳn một phần bộ Nếp cũ cho thú chơi trẻ em. Hai cuốn cho thấy cách nhìn
🧠 Trẻ học gì khi chơi
Xem cả 10 bài ›
Trẻ học gì khi chơi
Chơi là gì: Johan Huizinga và cuốn Homo Ludens về con người chơi
Theo Huizinga trong Homo Ludens (1938), chơi là hoạt động tự nguyện, có ranh giới và luật riêng, tách khỏi đời thường mà cuốn người chơi trọn vẹn, và có trước c
Trẻ học gì khi chơi
Bốn kiểu chơi theo Roger Caillois: thi tài, may rủi, nhập vai, chóng mặt
Roger Caillois (1958) chia lối chơi thành bốn kiểu: agôn thi tài, alea may rủi, mimicry nhập vai, ilinx chóng mặt, kèm trục từ chơi tự phát paidia đến chơi có l
Trẻ học gì khi chơi
Chơi tự do giảm dần: lập luận của Peter Gray về trẻ em hôm nay
Peter Gray cho rằng thời gian trẻ được chơi tự do, không người lớn điều khiển, đã giảm qua nhiều thập kỷ và góp phần làm trẻ lo âu hơn — lập luận đáng chú ý, cò
🔁 Trò ta, trò bạn
Xem cả 10 bài ›
Trò ta, trò bạn
Rồng rắn lên mây giống trò nào: diều hâu bắt gà con và họ hàng châu Á
Rồng rắn lên mây cùng họ với diều hâu bắt gà con của trẻ Trung Quốc, kotoro của Nhật, bắt đuôi của Hàn: một hàng nối đuôi, người đầu che, kẻ ngoài bắt đứa cuối.
Trò ta, trò bạn
Bịt mắt bắt dê và blind man's buff: trò bịt mắt khắp châu Âu, châu Á
Bịt mắt bắt dê có họ hàng khắp nơi: blind man's buff của Anh, gà mù của Tây Ban Nha, ruồi mù của Ý, quỷ bịt mắt của Nhật, và con ruồi đồng của Hy Lạp thế kỷ 2.
Trò ta, trò bạn
Đánh chuyền, gonggi và knucklebones: trò tung bắt một tay khắp thế giới
Đánh chuyền của bé gái Việt cùng họ với gonggi Hàn Quốc, jacks Mỹ, otedama Nhật và xương mắt cá của Hy Lạp cổ: tung một vật, nhặt vật dưới đất rồi bắt lại bằng
🌏 Trò trẻ em châu Á
Xem cả 10 bài ›
Trò trẻ em châu Á
Daruma-san ga koronda là gì: cuộc chơi đứng im của trẻ em Nhật Bản
Daruma-san ga koronda nghĩa là ông Daruma ngã rồi: oni quay mặt hô câu mười âm tiết, bạn khác tiến lên và phải đứng im khi oni quay lại, ai cử động thì bị bắt.
Trò trẻ em châu Á
Mugunghwa kkochi pieotsseumnida: câu hô hoa mộc cận của trẻ em Hàn Quốc
Mugunghwa kkochi pieotsseumnida nghĩa là hoa mộc cận đã nở, câu hô mười âm tiết trong cuộc chơi đứng im của trẻ Hàn. Hoa mộc cận là Hibiscus syriacus, khác dâm
Trò trẻ em châu Á
Ddakji và jegichagi: đập giấy gấp và đá cầu đồng xu của trẻ em Hàn
Ddakji là trò quăng miếng giấy gấp cho miếng của bạn lật ngửa, jegichagi là đá quả cầu đồng xu bọc giấy. Hai thú chơi Tết Seollal của trẻ Hàn và anh em ở Việt N
🌍 Trò trẻ em bốn phương
Xem cả 10 bài ›
Trò trẻ em bốn phương
Grandmother's Footsteps, 1-2-3 Soleil, Ochs am Berg: lối đứng im châu Âu
Grandmother's Footsteps, 1-2-3 Soleil, Ochs am Berg là cùng một lối chơi: một bạn quay lưng, cả nhóm rón rén tiến lên, ai bị thấy cử động phải về vạch.
Trò trẻ em bốn phương
Red Rover và British Bulldog: lối chơi sân trường Anh và vì sao bị cấm
Red Rover là hai hàng nắm tay, một bạn lao vào phá hàng; British Bulldog là chạy băng qua sân tránh bị tóm. Nhiều trường cấm vì dễ gãy tay, trật vai.
Trò trẻ em bốn phương
Simon Says và Mấy giờ rồi ông Sói: lối chơi nghe lệnh của trẻ nói tiếng Anh
Simon Says chỉ cho làm theo lệnh có chữ "Simon bảo"; "Mấy giờ rồi, ông Sói?" cho nhóm tiến theo giờ ông Sói đáp, đến "Giờ ăn tối!" thì chạy.
🛡️ Chơi an toàn hôm nay
Xem cả 10 bài ›
Chơi an toàn hôm nay
Mặt sân cho trò chạy đuổi: đất, cỏ, gạch, bê tông khác nhau thế nào
Đất nện và cỏ dày êm, bám tốt; gạch, bê tông, nhựa đường cứng, dễ trầy và trơn khi ướt. Chọn mặt sân, dọn sạch và chọn lối chơi hợp giúp trẻ ngã ít đau.
Chơi an toàn hôm nay
Trẻ chơi ngoài ngõ: xe máy, ô tô lùi và quy ước an toàn cho trò dân gian
Trẻ chơi ngoài ngõ an toàn khi chỗ chơi tách khỏi đường xe, trẻ biết dừng ở mép khi bóng lăn ra đường, và người lái đi chậm, đi vòng xe trước khi lùi.
Chơi an toàn hôm nay
Rồng rắn, đuổi bắt và những cú ngã: chơi sao để không kéo áo, xô người
Cú ngã trong rồng rắn, đuổi bắt chủ yếu do kéo áo, giật tay, xô lưng và khúc đuôi bị quật. Nắm eo thay cổ áo, chạm là bắt, hàng ngắn và có từ dừng.
👨👩👧 Cả nhà cùng chơi
Xem cả 10 bài ›
Cả nhà cùng chơi
Học lại trò dân gian khi bố mẹ quên luật: hỏi ông bà, sách và hàng xóm
Bố mẹ quên luật trò dân gian là chuyện thường. Cách học lại: hỏi ông bà theo từng lần chơi cụ thể, đối chiếu sách phong tục, chơi thử với con rồi sửa dần.
Cả nhà cùng chơi
Kể con nghe tuổi thơ của bố mẹ: trò dân gian nối hai thế hệ
Kể con nghe tuổi thơ là cách nhẹ nhàng nối hai thế hệ: bắt đầu từ một cảnh cụ thể, dám kể lần mình thua, tránh so sánh, rồi cùng con chơi thử trò ấy.
Cả nhà cùng chơi
Con một ở thành phố: tìm bạn chơi cho con ngoài giờ học
Con một ở phố thiếu bạn chơi cùng lúc, cùng chỗ. Cách làm: ra sân chung đều một khung giờ, mang dây chun, phấn, làm quen vài gia đình, rồi lùi lại cho trẻ tự ch
🎨 Trò trẻ em trong văn hoá
Xem cả 10 bài ›
Trò trẻ em trong văn hoá
Bức tranh trẻ em chơi đùa của Bruegel năm 1560: đọc hơn 80 trò trong tranh
Tranh sơn dầu năm 1560 của Pieter Bruegel ở Bảo tàng Vienna vẽ hơn hai trăm trẻ em với khoảng 80–90 lối chơi: lăn vòng, cà kheo, bịt mắt, tung xương, con quay.
Trò trẻ em trong văn hoá
Trẻ em vui chơi trong tranh Đông Hồ và Hàng Trống: đọc tranh cùng con
Tranh Đông Hồ vẽ em bé ôm gà, ôm vịt, đánh vật, hứng dừa, chăn trâu thổi sáo; Hàng Trống có cá chép trông trăng treo dịp Trung thu. Tranh kể mong ước người lớn
Trò trẻ em trong văn hoá
Kodomo-e là gì: tranh khắc gỗ Nhật thời Edo vẽ trẻ em vui chơi
Kodomo-e là tranh ukiyo-e vẽ trẻ em thời Edo, của Harunobu, Utamaro, Kuniyoshi: thả diều, hanetsuki, con quay, cà kheo tre, rước kiệu giả — tư liệu về tuổi thơ